Onder IORP II krijgen ESG-aspecten (environmental, social en governance) een expliciete rol in het beleid en risicomanagement van pensioenfondsen. Hierbij wordt ook expliciet naar het thema klimaat verwezen.

De volgende ESG-gerelateerde voorschriften worden in IORP II gehanteerd:

  • Pensioenfondsen moeten rekening houden met ESG factoren bij hun beleggingsbeginselen
  • Pensioenfondsen moeten in hun eigenrisicobeoordeling  ook de risico’s voortvloeiend uit klimaatverandering, gebruik van natuurlijke hulpbronnen en uit afwaardering van activa ten gevolge van veranderingen in (onder andere) milieu regelgeving in beschouwing nemen.
  • Pensioenfondsen moeten in hun verklaring inzake beleggingsbeginselen, het jaarverslag en in laag 1 van Pensioen 1-2-3 openbaar maken hoe in hun beleggingsbeleid milieu en klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen in aanmerking worden genomen. 

Klimaatrisisco

De meeste pensioenfondsen hebben al wel een ESG-beleid opgesteld. Het onderdeel klimaatrisico is hierin nog niet altijd volledig uitgewerkt en zal dus moeten worden toegevoegd. In het kader van klimaatrisico is het zinvol om onderscheid te maken naar fysieke risico’s en transitierisico’s. Fysieke risico’s doen zich voor als gevolg van een stijgende temperatuur en wisselvallige weersomstandigheden.

Op basis van recente literatuur (Burke et al, 2018) zou een graduele temperatuurstijging met 4% in 2100 een cumulatieve GDP impact van naar schatting -30% hebben. Daarnaast zijn sommige regio’s meer gevoelig voor fysieke klimaatrisico’s dan andere regio’s. Transitierisico’s zijn het gevolg van de aanpassing die nodig zijn in de economie en infrastructuur om klimaatdoelstellingen te halen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan CO2-beprijzingen en het overschakelen naar duurzame energievormen zoals wind- en zonne-energie. De energie-intensieve sectoren (industrie, transport, energiecentrales, landbouw) zullen waarschijnlijk het meest geraakt worden vanuit de klimaattransitie, maar ook landen die sterk afhankelijk zijn van fossiele reserves lopen een risico.

ESG Risk Self Assessment

Voor de eigenrisicobeoordeling kunnen pensioenfondsen een Risk Self Assessment ESG uitvoeren. Op deze wijze worden de verschillende ESG gerelateerde risico’s in kaart gebracht, hun impact ingeschat en beheersingsmaatregelen in kaart gebracht. Mogelijke risico’s zijn bijvoorbeeld:

  • Fysieke klimaatrisico’s
  •  Klimaattransitierisico’s
  • Beleggingen die een negatieve impact hebben op het milieu
  • Beleggingen in ondernemingen die niet voldoen aan de governance eisen
  •  Beleggingen in ondernemingen waarbij de werknemersrechten onvoldoende worden gerespecteerd
  • Beleggingen in landen die niet voldoen aan de global compact

Mogelijke beheersmaatregelen

De mogelijke beheersmaatregelen worden hieronder beschreven:

  • Uitsluitingen: van bedrijven die onvoldoende rekening houden met ESG aspecten in hun bedrijfsvoering, of bedrijven die gevoelig zijn voor klimaatrisico’s
  • Best in class beleid: een hogere allocatie naar beleggingen die goed scoren op ESG aspecten
  • Stembeleid: via stemmen op aandeelhoudersvergaderingen een ESG-beleid kenbaar maken
  • Engagement (dialoog): via het aangaan van de dialoog met bedrijven bepaalde ESG-issues bespreekbaar maken en aanzetten tot actie
  • Impact investing: specifieke beleggingen die bijdragen aan de ESG-doelstellingen, zoals windmolenparken 
  • Strategisch beleggingsbeleid: een lagere allocatie naar beleggingscategorieën, regio’s en sectoren die gevoelig zijn voor ESG-risico’s

Meer informatie?

Ortec Finance kan u helpen met het opstellen van een Risk Self Assessment ESG. Onze medewerkers hebben ruim ervaring met ESG en sinds begin 2018 hebben wij ook een klimaatteam In het bijzonder zijn we gespecialiseerd op toekomstgerichte scenario-analyse op het strategische niveau. Meer weten? Neem contact op met Willemijn Verdegaal via contact@ortecfinance.com.