DNB zet volgende stap in toezicht op klimaatrisico’s: wat betekent dit voor pensioenfondsen?

Nu de invoering van het nieuwe pensioenstelsel in volle gang is, ligt de focus in de sector vooral op transitievraagstukken. Tegelijkertijd scherpt De Nederlandsche Bank (DNB) het toezicht op een ander belangrijk thema aan: klimaat- en natuurrisico’s.

Met de geactualiseerde klimaat- en natuurgids, gepubliceerd in de zomer van 2025, maakt DNB duidelijk dat vanaf 2026 de inschatting van deze risico’s wordt meegewogen in de beoordeling van prudentiële risico’s. Tijdens een eerder webinar over de nieuwe gids kwam al naar voren dat deze stap grote impact heeft op de manier waarop fondsen hun risicobeheer moeten inrichten.

De toezichthouder constateert dat een aanzienlijk aantal pensioenfondsen deze risico’s nog onvoldoende inzichtelijk heeft. In een recente bijdrage in Pensioen Pro benoemt DNB dat veel fondsen een generieke top-down benadering hanteren. Hierdoor ontbreekt vaak zicht op de daadwerkelijke kwetsbaarheden binnen de eigen portefeuille. Daarnaast wordt regelmatig geen klimaatscenario-analyse uitgevoerd, terwijl juist dat instrument essentieel is om de financiële gevolgen van klimaatverandering te begrijpen.

Het belang van klimaatscenario-analyses

DNB benadrukt dat scenario-analyses een structureel onderdeel moeten zijn van het risicobeheer. Ze maken zichtbaar hoe uiteenlopende klimaatpaden – variërend van ambitieus beleid tot hoge opwarming – doorwerken in financiële markten en beleggingscategorieën.

De standaardscenario’s van organisaties zoals NGFS, KNMI en IPCC bieden waardevolle natuurwetenschappelijke projecties, maar blijken in de praktijk onvoldoende gedetailleerd om zonder aanvullende analyse door te vertalen naar concrete financiële impact. Pensioenfondsen hebben daarom behoefte aan specifieker inzicht in hoe deze projecties uitpakken voor hun eigen portefeuille.

Een praktische start: deterministische scenario’s

Een effectieve eerste stap is het werken met deterministische klimaatscenario’s die specifiek zijn ontwikkeld om de financiële impact van klimaatverandering op portefeuilles inzichtelijk te maken. Binnen de methodiek van Ortec Finance zijn hiervoor zeven eigen deterministische klimaatscenario’s ontwikkeld. Deze scenario’s vertalen klimaatprojecties rechtstreeks naar concrete financiële gevolgen per beleggingscategorie.

Pensioenfondsen gebruiken doorgaans minimaal twee van deze scenario’s – bijvoorbeeld een Net Zero-scenario (1,6°C opwarming) en een High Warming-scenario (+3,7°C). Door de effecten op een horizon van 5 en 15 jaar te analyseren, ontstaat een duidelijk en kwantitatief beeld van hoe verschillende beleggingscategorieën onder uiteenlopende klimaatomstandigheden kunnen reageren.

Deze aanpak biedt fondsen een gestructureerde en onderbouwde manier om kwetsbaarheden in hun portefeuille te identificeren. Bovendien vormt het een solide basis voor verdere verdieping, zoals gevoeligheidsanalyses of stresstesten op portefeuilleniveau.